Vận tải đường thủy – lợi thế tự nhiên của miền Tây

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có một lợi thế rất lớn để phát triển logistics. Đó là hệ thống sông ngòi và kênh rạch dày đặc.

Theo Cổng Thông tin Logistics Việt Nam, ĐBSCL có khoảng 28.000 km sông, trong đó khoảng 23.000 km có khả năng khai thác vận tải đường thủy. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy.

Hiện nay, đường bộ vẫn là phương thức vận chuyển quen thuộc tại miền Tây. Hàng hóa từ nhà máy, vùng nguyên liệu thường được đưa bằng xe tải đến kho, trung tâm phân phối hoặc cảng.

Tuy nhiên, khi lượng hàng tăng cao, số lượng xe tải trên các tuyến đường cũng tăng theo. Tình trạng này thường rõ hơn vào mùa thu hoạch nông sản.

Vậy có nhất thiết tất cả hàng hóa đều phải đi bằng đường bộ?

Câu trả lời là không.

Với những loại hàng phù hợp, đường thủy có thể chia sẻ một phần lượng hàng với đường bộ. Cách này giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn về vận chuyển và có thể giảm áp lực cho hệ thống giao thông.

Vì sao đường thủy phù hợp với miền Tây?

Điểm mạnh của vận tải đường thủy là có thể chở lượng hàng lớn trong một chuyến.

Đây là lợi thế đối với những nhóm hàng như:

• Nông sản.
• Thủy sản.
• Nguyên liệu sản xuất.
• Vật liệu.
• Hàng đóng container.
• Các lô hàng có sản lượng lớn.

ĐBSCL có mạng lưới sông ngòi rộng nhưng việc khai thác vận tải thủy vẫn còn một số hạn chế. Một số tuyến chưa đồng bộ, cảng và bến thủy còn thiếu thiết bị hiện đại. Khả năng kết nối giữa đường thủy và đường bộ cũng chưa thật sự thuận tiện.

Vì vậy, vấn đề không phải là chọn đường bộ hay đường thủy.

Cách hiệu quả hơn là kết hợp cả hai.

Ví dụ:

Kho hàng → xe tải → bến thủy → sà lan → cảng → xe tải → điểm giao hàng

Mỗi phương thức sẽ đảm nhận một chặng phù hợp.

3 cách đường thủy có thể giảm áp lực cho đường bộ

1. Đưa hàng số lượng lớn sang đường thủy

Không phải hàng hóa nào cũng phù hợp với vận tải đường thủy.

Tuy nhiên, với những lô hàng lớn và không yêu cầu giao quá gấp, sà lan có thể là một lựa chọn phù hợp.

Thay vì dùng nhiều xe tải để chở cùng một lượng hàng, doanh nghiệp có thể tập kết hàng tại bến thủy.

Sau đó, hàng được đưa lên sà lan để vận chuyển đến cảng hoặc điểm trung chuyển.

Cách này phù hợp với những doanh nghiệp có lượng hàng ổn định và cần vận chuyển theo tuyến cố định.

Đối với hàng xuất khẩu, việc kết nối vùng nguyên liệu – kho hàng – cảng thủy – cảng biển cũng giúp quá trình vận chuyển thuận tiện hơn.

2. Kết hợp đường bộ và đường thủy

Đường thủy không nhất thiết phải thay thế đường bộ.

Trên thực tế, hai phương thức này có thể hỗ trợ lẫn nhau.

Đường bộ có ưu điểm là linh hoạt. Xe có thể đến trực tiếp nhà máy, kho hàng hoặc địa điểm giao hàng.

Trong khi đó, đường thủy phù hợp hơn với những chặng vận chuyển lượng hàng lớn.

Một mô hình đơn giản có thể là:

Đường bộ chặng đầu → đường thủy chặng chính → đường bộ chặng cuối.

Ví dụ, xe tải lấy hàng tại nhà máy và đưa đến bến thủy.

Từ đây, sà lan vận chuyển hàng đến khu vực cảng.

Sau đó, xe tải tiếp tục đưa hàng đến kho hoặc khách hàng.

Như vậy, doanh nghiệp vẫn giữ được sự linh hoạt của đường bộ nhưng tận dụng được khả năng chở hàng lớn của đường thủy.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với vận tải đa phương thức. Việc phát triển vận tải thủy được cơ quan quản lý đánh giá là một hướng có thể hỗ trợ giảm chi phí logistics và tăng khả năng vận chuyển hàng hóa.

3. Giảm lượng xe tải trên các tuyến đến cảng

Một lượng lớn hàng hóa miền Tây cần được đưa đến các cảng và trung tâm logistics ở khu vực phía Nam.

Nếu phần lớn hàng hóa đều vận chuyển bằng xe tải, các tuyến đường kết nối với cảng sẽ chịu áp lực lớn.

Đường thủy có thể giúp chia sẻ một phần lượng hàng này.

Ví dụ, hàng từ vùng sản xuất được đưa đến bến thủy bằng xe tải. Sau đó, sà lan vận chuyển hàng đến khu vực cảng.

Nhờ vậy, một phần quãng đường của xe tải được thay thế bằng đường thủy.

Đây cũng là một trong những lý do phát triển các hành lang vận tải thủy được xem là hướng đi quan trọng trong việc tổ chức lại mạng lưới logistics.

Muốn phát triển đường thủy cần kết nối tốt với đường bộ

Có sông là một lợi thế, nhưng chỉ có sông thôi thì chưa đủ.

Để vận tải đường thủy hoạt động hiệu quả, hàng hóa phải dễ dàng đi từ nhà máy đến bến thủy.

Sau khi đến cảng, hàng cũng cần được kết nối thuận tiện với xe tải, kho hàng hoặc cảng biển.

Do đó, cần chú trọng:

• Nâng cấp luồng tuyến.
• Cải thiện cảng và bến thủy.
• Đầu tư thiết bị xếp dỡ.
• Phát triển kho hàng.
• Xây dựng trung tâm logistics.
• Kết nối cảng thủy với đường bộ.
• Ứng dụng công nghệ theo dõi hàng hóa.

Theo Cổng Thông tin Logistics Việt Nam, ĐBSCL vẫn còn những điểm hạn chế về luồng tuyến, độ sâu, thiết bị bốc xếp và kết nối đường bộ. Đây là những vấn đề cần được cải thiện để khai thác tốt hơn lợi thế vận tải thủy của vùng.

Đường thủy có giúp giảm chi phí logistics?

Chi phí vận chuyển luôn là vấn đề doanh nghiệp quan tâm.

Đường thủy có lợi thế khi cần vận chuyển khối lượng hàng lớn trên những tuyến phù hợp.

Tuy nhiên, không phải lúc nào đường thủy cũng rẻ hơn đường bộ.

Chi phí còn phụ thuộc vào:

• Khối lượng hàng.
• Khoảng cách.
• Loại hàng.
• Vị trí kho.
• Vị trí bến thủy.
• Chi phí xếp dỡ.
• Thời gian vận chuyển.
• Chi phí trung chuyển.
• Khoảng cách giao hàng cuối.

Vì vậy, doanh nghiệp nên tính tổng chi phí của cả hành trình.

Ví dụ, một tuyến đường thủy có giá cước thấp nhưng phải trung chuyển nhiều lần thì chưa chắc đã tiết kiệm.

Ngược lại, nếu kết hợp đường bộ và đường thủy hợp lý, doanh nghiệp có thể cân bằng được chi phí, thời gian và khả năng giao hàng.

Đường thủy và xu hướng logistics xanh

Vận tải đường thủy không chỉ được quan tâm vì khả năng chở hàng lớn.

Phương thức này còn có thể hỗ trợ mục tiêu logistics xanh.

Khi một phần hàng hóa được chuyển sang đường thủy, số lượng xe tải cần sử dụng cho cùng một lượng hàng có thể giảm.

Từ đó, doanh nghiệp có thể góp phần giảm áp lực giao thông và mức tiêu thụ nhiên liệu.

Việc phát triển vận tải thủy cũng phù hợp với định hướng giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả vận tải. Cơ quan quản lý hiện cũng nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng, phương tiện và kết nối giữa vận tải thủy với các phương thức khác.

Logistics miền Tây cần kết hợp nhiều phương thức

Hàng hóa tại miền Tây không nhất thiết phải sử dụng một phương thức vận tải từ đầu đến cuối.

Tùy vào loại hàng, số lượng hàng và điểm giao, doanh nghiệp có thể kết hợp:

Đường bộ + đường thủy + đường biển.

Ví dụ, xe tải có thể đảm nhận chặng ngắn từ vùng sản xuất đến bến thủy.

Sà lan đảm nhận chặng vận chuyển chính.

Sau đó, xe tải tiếp tục giao hàng đến kho hoặc cảng.

Cách kết hợp này giúp mỗi phương thức phát huy đúng thế mạnh của mình.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết “Logistics miền Tây đóng vai trò gì trong vận chuyển hàng hóa?” của An Giang Logistics để hiểu rõ hơn về vai trò của logistics trong việc kết nối hàng hóa tại khu vực miền Tây.

Logistics miền Tây đóng vai trò gì trong vận chuyển hàng hóa?

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi chọn vận tải đường thủy?

Trước khi chọn đường thủy, doanh nghiệp nên xem xét toàn bộ hành trình của hàng hóa.

Có thể bắt đầu bằng những câu hỏi đơn giản:

Hàng có số lượng lớn không?

Điểm lấy hàng có gần bến thủy không?

Tuyến sông có phù hợp không?

Hàng có cần giao gấp không?

Có cần kết hợp xe tải không?

Chi phí xếp dỡ và trung chuyển bao nhiêu?

Điểm giao cuối có thuận tiện cho xe tải tiếp cận không?

Sau khi đánh giá các yếu tố này, doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn trong việc lựa chọn phương án phù hợp.

Có thể là đường bộ, đường thủy hoặc kết hợp cả hai.

Kết luận

Vận tải đường thủy không thay thế đường bộ. Thay vào đó, đây có thể là phương án giúp chia sẻ lượng hàng và giảm áp lực cho đường bộ miền Tây.

ĐBSCL có lợi thế lớn về hệ thống sông ngòi. Nếu được khai thác tốt, đường thủy có thể đảm nhận một phần đáng kể lượng hàng có khối lượng lớn.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần cải thiện đồng thời luồng tuyến, cảng bến, kho hàng, thiết bị xếp dỡ và kết nối đường bộ.

Trong thời gian tới, mô hình:

Đường bộ → đường thủy → cảng → kho logistics

có thể trở thành một hướng vận chuyển phù hợp với nhiều loại hàng hóa tại miền Tây.

Đặc biệt với nông sản, thủy sản, nguyên liệu sản xuất và hàng có sản lượng lớn, việc lựa chọn đúng phương thức vận tải sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về chi phí và thời gian.

Bạn có thể tìm hiểu thêm các giải pháp vận chuyển hàng hóa và dịch vụ logistics tại khu vực miền Tây: /canthologistics.com/van-chuyen-xoai-say-deo-di-malaysia/