Vận tải đường thủy: Lợi thế chưa khai thác hết của logistics miền Tây
Nhắc đến Đồng bằng sông Cửu Long là nhắc đến sông ngòi. Hệ thống sông, kênh và rạch trải rộng khắp khu vực.
Đây là lợi thế tự nhiên rất phù hợp với vận tải đường thủy. Tuy nhiên, trong thực tế, phần lớn hàng hóa nông sản vẫn được vận chuyển bằng đường bộ.
VOV ghi nhận hơn 70% lượng hàng hóa nông sản tại ĐBSCL vẫn đi bằng đường bộ, trong khi khu vực có lợi thế lớn về đường thủy nội địa. Điều này cho thấy vận tải thủy vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.
Vì sao đường thủy phù hợp với miền Tây?
Đường thủy có ưu thế khi vận chuyển hàng khối lượng lớn. Một chuyến sà lan có thể vận chuyển nhiều hàng hóa trong một hành trình.
Điều này phù hợp với:
- Lúa gạo.
- Thủy sản.
- Trái cây.
- Nguyên liệu.
- Hàng rời.
- Container.
Khi hàng hóa được gom đủ lớn, vận tải thủy có thể trở thành phương án đáng cân nhắc.
Giảm áp lực cho đường bộ
Hệ thống đường bộ miền Tây đang ngày càng phát triển. Tuy nhiên, khi lượng xe tăng, áp lực lên hạ tầng cũng tăng.
Nếu tất cả hàng hóa đều vận chuyển bằng xe tải, doanh nghiệp có thể gặp tình trạng:
- Ùn tắc.
- Thời gian vận chuyển không ổn định.
- Chi phí nhiên liệu tăng.
- Thiếu tài xế.
- Xe chạy rỗng chiều về.
Vận tải thủy có thể chia sẻ một phần khối lượng hàng hóa. Đặc biệt với những lô hàng lớn và không yêu cầu giao trong thời gian quá ngắn.
Sà lan container mở thêm lựa chọn
Sà lan hiện nay không chỉ chở hàng rời. Container cũng có thể được vận chuyển bằng đường thủy.
Mô hình có thể là:
Nhà máy → Xe tải → Bến thủy → Sà lan → Cảng → Tàu biển
Container được đóng tại nhà máy hoặc điểm tập kết. Sau đó được đưa lên sà lan. Khi đến cảng, container tiếp tục được chuyển lên tàu biển. Điều này giúp giảm số lần mở hàng.
Cần Thơ có lợi thế đặc biệt
Cần Thơ nằm bên sông Hậu. Thành phố cũng có hệ thống cảng phục vụ hàng hóa khu vực.
Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển vận tải thủy.
Theo VOV, Cần Thơ đang được định hướng phát triển hệ thống logistics gắn với các vị trí như Thốt Nốt, Cái Cui và các đầu mối giao thông khác. Nếu các đầu mối này được kết nối tốt, Cần Thơ có thể trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng.
Đường thủy có thể kết nối với cảng biển
Một trong những hướng phát triển quan trọng là kết nối vận tải thủy nội địa với vận tải biển.
Ví dụ:
An Giang → Cần Thơ → Sà lan → Cảng → Tàu biển
Hoặc:
Cà Mau → Cần Thơ → Trung tâm logistics → Cảng
Như vậy, doanh nghiệp không nhất thiết phải đưa toàn bộ hàng hóa bằng xe tải đến cảng biển. Có thể sử dụng từng phương thức cho từng chặng. Đây là bản chất của logistics đa phương thức.
Đường thủy không phải lúc nào cũng rẻ hơn
Đây là điểm doanh nghiệp cần lưu ý. Không nên chỉ so sánh giá cước giữa xe tải và sà lan.
Cần tính tổng chi phí.
Ví dụ:
Xe lấy hàng + vận chuyển đến bến + phí bốc dỡ + cước sà lan + phí cảng + thời gian chờ
Nếu bến thủy quá xa nhà máy, chi phí chặng đầu có thể tăng. Do đó, phương án đường thủy chỉ thực sự hiệu quả khi toàn bộ chuỗi được tổ chức hợp lý.
Thách thức về luồng tuyến
Vận tải thủy phụ thuộc vào điều kiện luồng. Một số tuyến có thể gặp vấn đề về:
- Bồi lắng.
- Mực nước.
- Tĩnh không cầu.
- Độ sâu luồng.
- Khả năng quay trở của tàu.
- Hạ tầng bến.
Những yếu tố này ảnh hưởng đến tải trọng và thời gian vận chuyển. VOV cũng ghi nhận hạ tầng chưa đồng bộ là một trong những nguyên nhân khiến lợi thế vận tải thủy ĐBSCL chưa được phát huy đầy đủ.
Cần phát triển bến thủy và điểm trung chuyển
Không phải nhà máy nào cũng nằm cạnh sông lớn. Vì vậy, cần phát triển hệ thống bến và điểm trung chuyển.
Mô hình có thể là:
Nhà máy → Xe tải ngắn → Bến thủy → Sà lan
Xe tải chỉ đảm nhận chặng đầu.
Sà lan đảm nhận chặng dài.
Cách tổ chức này giúp kết hợp ưu điểm của hai phương thức.
Đường thủy và logistics xanh
Vận tải thủy cũng có thể đóng vai trò trong logistics xanh. Khi hàng hóa được chuyển sang đường thủy phù hợp, nhu cầu sử dụng xe tải cho chặng dài có thể giảm.
Điều này có thể giúp giảm áp lực giao thông và tối ưu việc sử dụng nhiên liệu.
Trong tương lai, các doanh nghiệp còn có thể kết hợp:
Đường thủy + xe điện + kho thông minh + dữ liệu vận tải
Đây là hướng phù hợp với xu hướng logistics bền vững.
Cơ hội phát triển container lạnh bằng đường thủy
Một hướng đáng chú ý khác là vận chuyển container lạnh. Nông sản và thủy sản cần kiểm soát nhiệt độ.
Nếu có đủ điều kiện về nguồn điện và thiết bị, container lạnh có thể được vận chuyển bằng sà lan.
Mô hình:
Vùng nguyên liệu → Kho lạnh → Container lạnh → Sà lan → Cảng → Tàu biển
Đây có thể là giải pháp phù hợp cho những lô hàng lớn.
Cần hình thành mạng lưới đa phương thức
Trong tương lai, logistics miền Tây không nên chỉ phụ thuộc vào một phương thức.
Thay vào đó, cần kết hợp:
Đường bộ + Đường thủy + Đường biển + Hàng không
Mỗi phương thức có một lợi thế.
Đường bộ phù hợp với giao nhận linh hoạt.
Đường thủy phù hợp với hàng lớn.
Đường biển phù hợp với vận tải quốc tế.
Hàng không phù hợp với hàng có giá trị cao và yêu cầu thời gian ngắn.
Sự kết hợp này sẽ giúp doanh nghiệp có nhiều phương án hơn.
Kết luận
Vận tải đường thủy là một lợi thế rất lớn của logistics miền Tây. Hệ thống sông ngòi rộng tạo điều kiện để vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn.
Tuy nhiên, lợi thế này vẫn cần được đầu tư thêm về luồng tuyến, bến cảng, phương tiện và kết nối đường bộ. Khi đường thủy được kết nối tốt với trung tâm logistics và cảng biển, miền Tây có thể xây dựng mạng lưới vận tải đa phương thức hiệu quả hơn.
Đây cũng là một trong những hướng quan trọng để giảm áp lực cho đường bộ, tối ưu chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Đồng bằng sông Cửu Long.
Đọc thêm tại:
/angianglogistics.com/van-tai-quoc-te/van-tai-duong-hang-khong/
canthologistics.com/gui-tra-tam-that-di-dai-loan-cung-can-tho-logistics/
